|
BAŞLICA AFRİKA ÜLKELERİ ( Mısır – Libya – Fas – Tunus – Cezayir – Güney Afrika – Nijerya)
1.FAS Ø Kuzeyinde: Akdeniz Güneyinde : B. Sahra Doğusunda: Cezayir Batısında: Atlas okyanusu bulunmaktadır. Ø Avrupa’ya “en yakın Afrika ülkesidir. İspanya’nın en güney ucundan 13 km uzaklıkta Cebelitarık boğazı kıyısında yer alan stratejik açıdan önemli bir ülkedir.. Ø Rif, Yüksek ve Orta Atlaslar önemli dağlarıdır. Ø Akdeniz iklimi, çöl iklimi, ılıman okyanusal iklimi görülür. NOT: Kuzey Afrika’nın ençok suyu olan ülkesidir. Ø Topraklarının yarıya yakını tarıma el verişli ancak tarımsal verim düşüktür.
NOT: Turunçgil ihracatında İspanya ve israil'den sonra 3. sıradadır.
Ø Fosfat, petrol, doğalgaz ve demir önemli yeraltı kaynaklarındandır. Ø Fas dünya fosfat üretiminde 4. sıradadır.
2. CEZAYİR Ø Atlas ülkelerinin en büyüğüdür. Kuzeyinde: Akdeniz Güneyinde: Mali ve Nijer Batısında: Fas Doğusunda: Tunus ve Libya Ø Tel ve Sahra Atlasları yer alır. Ülke topraklarının büyük bölümü kum ve taş çölleriyle kaplıdır (B.Sahra). Ø Fransız kültürünün etkisi görülür. Ø Akdeniz iklimi, iç kesimlerde çöl iklimi etkilidir. Ø En önemli yeraltı kaynağı petrol, doğalgaz, fosfat sağlar.
3. TUNUS Ø Atlas ülkelerinin en küçüğüdür. Kuzey-doğusunda: Akdeniz G.Doğusunda :Libya Batısında: Cezayir Ø Akdeniz ve Çöl iklimi görülür. Ø Tarım ülke ekonomisinde en önemli sektördür. Ø Petrol ve fosfat en önemli zenginliğidir. Ø Turizm ülke ekonomisi için önemlidir.
4. GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ Ø Afrika'nın güneyinde yer alan federal bir cumhuriyettir. Ø Ilıman iklim, Akdeniz iklimi (Cape Bölgesinde), yarı tropikal iklim, çöl iklimi (Kalahari Çölü) görülür. Ø Afrika'nın her bakımdan en gelişmiş ülkesidir. NOT: Güney Afrika Cumhuriyeti gelişmesini iyi yetişmiş insan gücüne ve zengin yeraltı kaynaklarına borçludur. Ø Elmas(2.), altın (1.), krom, demir, bakır, uranyum ve fosfat gibi madenler bakımından dünyada ilk sıralarda yer alır. Ø Afrika kıtasında üretilen kömürün tamamına yakını bu ülkeden çıkartılır. Ø Afrika kıtasının en uzun otoyol ve demiryolu şebekesine sahiptir. 5. NİJERYA Ø Gine körfezi kıyısında yer alan bir Orta Afrika ülkesidir. Ø Afrika kıtasında nüfusun en fazla olduğu ülkedir. Ø Tarıma elverişli geniş toprakları, çeşitli ürün yetiştirmeye uygun iklimi, yeraltı zenginlikleriyle gelişmeye elverişli bir ülkedir. Ø İlkel metodla yapılan tarım yerini modern tarıma, ürün çeşitlenmesine bırakmış, gelişmeler sağlanmıştır. Ø Ülkede yerfıstığı, yağ palmiyesi, darı, muz, sebze, kahve, kauçuk, tütün yetiştirilmeye başlanmıştır. Kereste satımı ve hayvancılık geliri yüksektir. Ø Ülkede petrol, kalay, kömür, uranyum çıkmaktadır. Dış satımın % 90'nı petrol oluşturmaktadır.
(ABD – Kanada – Meksika )
1. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ Ø Kuzeyinde: Kanada Güneyinde: Meksika Doğusunda: Atlas Okyanusu Batısında: Büyük Okyanus yer alır. Ø Yarıya yakını dağlarla kaplıdır (Appalaş ve Kayalık dağları) Ø 50 eyaletten meydana gelmiştir. Ø Mississipi, Rio Grande, Colorado ve Yukon ırmakları önemli akarsularıdır. Ø Karasal, ılıman okyanus, Akdeniz (Kaliforniya körfezi) ve tropikal iklim özellikleri görülür, iklim çeşitliliğine bağlı olarak ülkede bitki örtüsü de çeşitlilik gösterir. Ø Nüfus miktarı bakımından dünyada 4. sıradadır. Ø Dünya’nın en büyük ekonomik ve askeri gücüdür. Ø Ülke topraklarının yarısı tarıma elverişlidir. Tarımsal üretimde dünyada 1. Ø ABD hem kömür hem de petrol üretiminde dünya 1. si olmasına karşılık, tüketimi çok fazla olduğu için dışarıdan kömür ve petrol alır. Ø Dünya elektrik üretiminde 1. sıradadır Ø Ülke dünyadaki filmlerin %80ini yapmaktadır. Ø ABD'de karayolu, demiryolu, havayolu gelişmiştir. Ø ABD dünyanın en büyük ticaret ülkesidir. Dış ticareti 1980'den sonra açık vermeye başlamıştır. Bunun nedeni petrol fiyatlarındaki ve savunma harcamalarındaki artıştır. NOT: Türkiye'nin Almanya'dan sonra en çok ticaret yaptığı ülkedir.
2. KANADA Ø Rusya'dan sonra dünyanın en geniş 2. ülkesidir. Kuzeyinde: Kuzey Buz Denizi Güneyinde: ABD Doğusunda: Atlas Okyanusu Batısında: Büyük Okyanus yer alır. Ø Kanada Kuzey Buz denizinde dünyanın en büyük adalar topluluğuna sahiptir. Ø Ilıman okyanusal, karasal ve tundra iklimleri görülür. Ø Kanada'da demir, bakır, altın, gümüş, kömür ve petrol gibi birçok maden çıkartılır. Ø Kanada'nın temel enerji kaynağı hidroelektrik enerjisidir. Ø Kanada'da hayvancılık, ormancılık (dünya gazete kâğıdı üretiminin yarısını karşılar) ve balıkçılık çok gelişmiştir. Ø Kanada'nın temel enerji kaynağı hidroelektrik enerjisidir. Ø Nüfusun çoğu ABD sınırında yaşar.
3. MEKSİKA Ø Kuzey Amerika kıtasının güney bölümünde yer alır. Kuzeyinde: ABD Güneyinde: Belize ve Guatemala Doğusunda: Meksika körfezi Batısında: Büyük Okyanus yer alır. Ø Meksika dünyanın en hareketli deprem bölgelerindendir. Ø Okyanus iklimi, karasal iklim ve tropikal iklim görülür. Ø Nüfus artış hızı yüksektir. Ø Tarım ve hayvancılık gelişmiştir. Dünyanın önde gelen bal üreticilerindendir. Ø Yeraltı kaynakları bakımından dünyanın en zengin ülkelerindendir. Ülke dünyanın önde gelen petrol üreticilerindendir. Ø Gümüş çıkarımında dünya da 2. sıradadır. GÜNEY AMERİKA ÜLKELERİ (Brezilya – Arjantin – Şili)
1-BREZİLYA Ø Kıtanın en büyük devletidir (Ekvator ve Şili dışında bütün Güney Amerika ülkeleriyle sınırı vardır. Ø Amazon havzası ülkenin yarısını kaplar. Orta ve doğu kesimleri ise dağlar ve platolarla kaplıdır. Ø Amazon dünyanın en büyük ırmaklarındandır. Ø Ekvatoral iklim, tropikal iklim, ılıman okyanusal iklim etkilidir. Ø Brezilya dünyanın en büyük kahve üreticisi ve ihracatçısıdır. Muz, kakao, tütün, mısır, Hindistan cevizi diğer tarım ürünleridir. Ø Bebek ölümleri fazladır. Okuma – yazma oranı düşüktür. Gelir dağılımında dengesizlik vardır. Ø Orman bakımından zengin (Amerika kıtasında orman bitki örtüsünün en fazla olduğu ülke ) olmasına rağmen yeterince işletemez ve kereste olarak ihraç eder. Ø Brezilya Güney Amerika'nın en fazla hayvan varlığına sahip ülkesidir. Ø Yeraltı kaynakları zengindir. Dünya demir rezervlerinin yarısı bu ülkededir. Ø Güney Amerika'nın en gelişmiş kara ve demiryolu ağına sahiptir. Ø Hidroelektrik enerji potansiyeli çok yüksektir. Parana ırmağı üzerindeki İtaipu hidroelektrik santrali enerji üretimi bakımından dünyada 1. dir. 2. ARJANTİN Ø Güney Amerika Kıtasının güneyinde yer alır. Ø Ülkenin büyük bölümü platolar ve dağlarla kaplıdır. (And dağları ) Ø Ülkede aktif volkanlar bulunmaktadır Ø Kuzey güney yönünde yer kaplayan ülkede yüzey şekillerinin de etkisiyle farklı iklimler görülür. Ø Nüfusun çoğunluğu göçmen olarak gelen İspanyol ve İtalyanlardan oluşur. Nüfus artış hızı yüksektir. Ø Arjantin'de ekonominin temeli tarıma dayanır. NOT: Arjantin dünyanın en çok et ve yün üreten ülkelerindendir.
3- ŞİLİ Ø Ekonomisinin temeli madenciliğe dayanır. Dış satımın yarısını bakır oluşturur. İkinci zenginliği Atacama Çölündeki sodyum nitrat yatakları oluşturmaktadır. Ø Güney Amerika kıtasının batı kıyısında yer alır ve Peru sınırından Güney Amerika'nın en güney ucu olan Horn burnuna kadar uzanır. Ø Uzunluğu genişliğinin on katıdır.
NOT: Enlem farkı çok olduğundan iklim çeşidi fazla, boylam sayısının az olması da yerel saat farkının az olasında etkili olmaktadır.
Ø And Dağları kuzey-güney yönünde uzanır. Çok dağlıktır. Ø Ulaşım zordur. OKYANUSYA
AVUSTURALYA Ø Okyanusya kıtasının en büyük ülkelerindendir. Ø Yüzey şekilleri sade olup genel olarak ova ve platolardan oluşur.Ülkenin doğusu dağlıktır.Orta ve batı bölümleri çöllerden oluşur. Ø İklim çeşitliliği fazladır.Güneyde Akdeniz kuzeyde Tropikal iklim doğusunda okyanus iklimi iç kesimler ve batısında Çöl iklimi görülür. Ø Nüfus yoğunluğu ve miktarı düşüktür. Ø Tarım alanları az olduğu halde modern yöntemler sayesinde tarımsal üretim yüksektir.Çayır ve otlaklar geniş alanlar kapladığı için hayvancılık gelişmiştir.Dünyanın en büyük yün üreticilerindendir. Ø Yer altı kaynakları bakımından zengindir.Demir üretimi bakımından ilk sırada yer alır.Sanayisi çok gelişmiştir.Ticaret potansiyeli yüksektir.
NOTLAR: v Süveyş Kanalı: Kızıldeniz ile Akdeniz’i v Cebelitarık Boğazı: Akdeniz ile Atlas Okyanusu’nu v Panama Kanalı: Atlas Okyanusu ile Büyük Okyanusu Birbirine bağlar. v Bering Boğazı: Asya ile Amerika kıtasını Birbirinden ayırır. |
