|
Ülke Ülke
GÜNEY ve GÜNEYDOĞU ASYA ÜLKELERİ (Pakistan – Hindistan – Endonezya –Malezya )
PAKİSTAN Ø Kuzeyinde: Afganistan Güneyinde: Umman denizi Doğusunda: Hindistan- Çin Batısında: İran Ø Himalaya Sıradağları, Hindikuş dağları (hayber geçidi) Ø İndus Nehri'nin ve kollarının suladığı Pencap ve Sind ovaları önemli tarım alanlarıdır. Ø karasal ikilim, muson iklimi görülür. Ø Pakistan nüfusu fazla olan ülkelerdendir (indus vadisi). Nüfus artış hızı çok yüksektir. Ø Ülkede tarım-hayvancılık en önemli ekonomik faaliyettir. Pamuk, buğday, çeltik, Turunçgil ve hurma önemli tarım ürünleridir. Ø Az miktarda çıkartılan petrol ve doğalgaz ülke ihtiyacını karşılamaz. Ø Ülke dış ticaretinde büyük açıklar verir. HİNDİSTAN Ø Yüzölçümü bakımından dünyanın 7. ülkesidir. Kuzeyinde: Çin Güneyinde: Hint okyanusu Doğusunda: Bangladeş-Birmanya Batısında: Pakistan Ø Kuzey ve kuzeydoğuda dünyanın en yüksek dağ sıraları olan himalayalar, batı ve doğu gat dağları önemli yükseltileri Ø İndus ve ganj ovaları ve ganj nehri Ø Muson iklimi, karasal ve çöl iklimi görülür. NOT: Dünyanın en fazla yağış alan yeri bu ülkededir (Assam bölgesi-Çerapunçi) Ø Nüfus miktarı bakımından dünyanın 2. büyük ülkesidir. Ø Ekonomisinin temeli tarım-hayvancılık oluşturur. Tarım ilkel yönetimlerle yapıldığı için verim düşüktür. Ø Ülke; pirinç (dünyada 2. sırada), tütün, pamuk, buğday, şeker kamışı ve mercimek üretiminde dünyanın önde gelen ülkelerindendir. Ø Dünyanın en fazla büyükbaş hayvan sayısına sahip ülkesidir. Ø Yeraltı kaynakları bakımından zengin bir ülkedir. Demir, çinko, taşkömürü, petrol, önemli yeraltı kaynaklarıdır. NOT:Sanayi ürünlerinin dünya pazarlarında rekabet edebilmesinin temel nedeni ucuz iş gücüdür. Ø Ülke dünyanın en büyük demiryolu ağlarından birine sahiptir.
MALEZYA Ø Malakka (Batı Malezya) yarımadasının güney kısmını, Sarawak ve Sabah (Doğu Malezya) eyaletlerini kapsar. Ø Ekvatoral iklim ve muson iklimi etkilidir. Ø Dünyanın en büyük kauçuk üreticilerindendir. Ø Kauçuk, kakao, hurma, çay, çeltik ülkede yetiştirilen önemli tarım ürünleridir. Ø Balıkçılık halkın önemli geçim kaynaklarındandır. Ø Malezya dünya kalay üretiminde ilk sıradadır. Ø Ülkede metalürji, otomotiv ve gıda sanayi gelişmiştir.
Ø Malezya dünyanın ticaret hacmi fazla olan ülkelerindendir. Dış ticaretinde açık vermez. Ø En önemli yeraltı kaynağı kalaydır.
ENDONEZYA Ø Ekvator kuşağı üzerinde 13600 adadan meydana gelen dünyanın en büyük adalar devletidir. Takım adalar ülkesidir. Beş büyük adası vardır: Borneo, Java, Sumatra, celeves ve Yeni Gine' dir. En büyük adası Borneo' dur. Ø 2. Dünya savaşı yıllarında Japonya'nın egemenliğinde kalmıştır. Daha önce 160 yılda Hollanda' nın egemenliğinde kalmıştır. 1945 yılında bağımsızlığını kazanmıştır. Ø Günümüzde de faal olan volkan dağları bulunur. Dağlık bir ülkedir. Ø Ekvatoral iklim ve muson iklimi hâkimdir. Ø Dünya'nın en kalabalık 4. ülkesidir. Nüfusunun % 60' ı Java adasında yaşamaktadır. Başkenti Jakarta Java adasındadır. Ø Yanardağ kökenli toprakların verimliliğine, yeraltı gelir toynaklarının zenginliğine karşın uzun süre az gelişmiş ülkeler arasında yeralan Endonezya, 1970'den sonra gelişmeye başlamıştır. Ø Ülkede tarım-ormancılık ekonominin temelini oluşturur. En önemli tarım ürünü pirinçtir. Ø Kauçuk plantasyonları yönünden Dünya' da 2. sırada yer alır. (1. Malezya, 3. Brezilya' dır. ) Ø Asya kıtası' nın önemli baharat üreticilerindendir. Ø Kereste üretiminde Dünya' da 1. sırada yer alır Ø Dünyanın önde gelen kalay, petrol, doğalgaz üretici ve ihracatçı ülkelerindendir.
DOĞU ASYA ÜLKELERİ (Çin - Japonya – Güney Kore )
ÇİN HALK CUMHURİYETİ Ø Kuzeyde: Rusya-Moğolistan Güneyde : Hindistan-Nepal-Bhutan-Mynmar- Laos Doğuda: Kore-Çin denizi Batıda:Kırgızistan-Tacikistan-Pakistan- Afganistan Ø Tanrı Dağları, Büyük Hingan dağları, Üstün dağları Karanlık Dağları ve Himalaya Dağları, Taklamakan çölü ve Pamir platosu da bu bölgede yer alır. Ø Kara sınırı komşusu en fazla olan ülkedir. Ø Dünya' da yüzölçümü bakımından Rusya ve Kazakistan' dan sonra 3. sırada yer alır Ø Sarıırmak ve gökırmak önemli akarsularıdır. Ø Yüzey şekillerindeki çeşitliliğe bağlı olarak çok çeşitli iklimler görülür. Muson iklimi, karasal iklim ve çöl ikilimidir. Ø Çin dünya nüfusunun 1/4 'üne sahiptir (Dünyanın en kalabalık ülkesi). Ülke son yıllarda nüfus artışını önleyici tedbirler almaya başlamıştır. Ø Çin'de ekonomi büyük ölçüde devletin kontrolündedir. Ø Pirinç, pamuk, mısır, çay, buğday, şeker kamışı, şeker parçan, keten, kauçuk, jüt Turunçgil başlıca tarım ürünleridir. Ø Dünya pirinç üretiminde ve tavukçulukta 1. dir.
NOT:Dünyanın en büyük balık üreticilerindendir. Ancak nüfusu çok fazla olduğu için tamamını iç tüketimde kullanılır. (Asya' da Japonya' dan sonra gelen ülkedir. Tatlı su balıkçılığında ise 1. sırada yer alır.)
Ø Ülke yeraltı kaynakları bakımından çok zengindir. Dünya kömür üretiminde, petrol ve doğalgaz rezervleri bakımından da dünyanın önde gelen ülkelerindendir. Ø Elektrik enerjisi üretiminde dünyada 3. sıradadır.
JAPONYA Ø Japonya dört ana adanın (hokkaido,Honşu,Şikoku,Kyuşu) yanında beş yüz kadar irili ufaklı adadan oluşmuş bir adalar devletidir. Takımadalar ülkesidir. Ø Ülkenin büyük bir kısmı dağlarla kaplıdır. (Fujiyama yanardağı) Dağlar çok sayıda fay hattı ve çöküntü alanı ile çevrilidir. Bu özelliği ile Japonya dünyanın en önemli deprem bölgelerindendir. Ø Ülkede Hokkaido adası haricinde muson iklimi görülür. Nedeni; Oyoşio soğuksu akıntısı, Adanın yüksek enlemlerde bulunması, Muson rüzgarlarının etkisinin azalması. Ø Dünya'nın en kalabalık nüfuslu ülkelerindendir (Aile Planlaması). Ø Tarım alanları azdır ve tarımsal üretim ülke ihtiyacını karşılamaz. Ø Balık üretiminde dünyanın önde gelen ülkelerindendir. Açık deniz balıkçılığında dünya’da 1. sıradadır. Ø Japonya yer altı kaynakları bakımından çok fakirdir. Buna karşılık sanayi çok gelişmiştir. Ø Japonya dünyanın 3. büyük ekonomik gücüdür. Ø Ülkede sanayi ve teknoloji çok gelişmiştir. En çok gelişen sanayi kolları; otomotiv, bilgisayar, elektronik eşya, gemi, uçak ve kimya sanayidir. Japonya' nın en az gelişen sanayi sektörlerini ; Tekstil ve Silah sanayisi oluşturur. Ø Hammadde ithalatı dünyada en fazla olan ülkedir. Ø Japonya'da kara, hava, deniz ve demiryolu ulaşımı çok gelişmiştir. Ø Japonya'nın dış ticareti fazlalık verir (Dış ticaret hacmi bakımından dünyada 3.–ABD-Almanya-). İhraç ürünlerinde ilk sırayı otomobil alır. İhracatında ilk sırada yer alan ülke ABD' dir.
GÜNEY KORE Ø Kuzeyde: Kuzey Kore Güney: Kore boğazı Doğuda: Japon denizi Batıda: Sarı Deniz Ø Yer şekilleri bakımından dağlık bir ülkedir. Güney ve batı kıyıları çok girintili çıkıntılıdır. Ø Muson iklimi görülür Ø Güney Kore'nin nüfus yoğunluğu fazladır. Nüfusun çoğunluğu şehirlerde (Başken Seul de ) yaşar. Ø Temelini sanayi (Elektronik-Otomotiv) oluşturur. Ø Balıkçılıkta dünyanın önde gelen ülkelerindendir. Ø Milli gelirinin yarıya yakını sanayi alanında sağlanır. Ø Ucuz iş gücü ve ileri teknoloji kullanılması nedeniyle dünya pazarlarında rekabet ede bilmektedir. Ø Bilgisayar, elektronik, otomotiv, tekstil, kimya önemli sanayi kollarıdır. Ø Güney Kore dünyanın önde gelen ticaret ülkelerindendir.
AVRUPA ÜLKELERİ
GÜNEY AVRUPA (İtalya – İspanya – Portekiz)
İTALYA (Apenin Yarımadası) Ø Akdeniz de bir yarımada devletidir. Kuzeyinde İsviçre, kuzey doğusunda Avusturya-Slovenya, Kuzey batısında Fransa, doğusunda Adriya denizi, batısında Tren, güneyinde Akdeniz. Ø Apenin yarımadası olarakta bilinen İtalya: Sicilya, Sardinya ve 200 kadar adadan oluşur. Ø Alp dağları, Apenin sıradağları, etna yanardağı önemli dağlarıdır. Ø Po ovası, po, Adige, Tiber ırmakları bulunur. Ø Kuzey İtalya(Alp dağ.)da karasal iklim, yarımadasında Akdeniz iklimi. Ø Dünyanın en gelişmiş 5. ülkesidir. Ø Avrupanın ençok pirinç üreten ülkesidir. Ø Bağcılık gelişmiştir. Üzüm ve fındıkta 2.sırada Ø Alp dağları eteğinde mandıracılık yaygındır. Ø Otomotiv sanayi gelişmiştir. Ø Türkiye’nin dış ticaretinde üçüncü sırada yer alır.
İSPANYA (Portekiz ile birlikte bulunduğu yarımadaya İBERYA denir) Ø İber yarımadası üzerinde bulunur. Ø Kuzeyinde Fransa ve Atlas okyanusu, güney ve güneydoğusunda Akdeniz, batısında Portekiz. Ø Endülüs, Morena, Kantabriya, Pireneler, önemli dağlarıdır. Ø Ülkenin orta kesiminde Maseta Platoları bulunur. Ø Ebro, Guadalguiuir, Tajo, Guadiana önemli akarsularıdır. Ø Atlas okyanusu kıyılarında ılıman okyanusal iklim görülür. Ø Orta kısımlarında karasal iklim, Akdeniz kıyılarında Akdeniz iklimi. Ø Tarım ve Hayvancılık (kuzeyde büyükbaş orta kısımlar küçükbaş) ülke ekonomisinde önemlidir. Ø Turizm ülke ekonomisine büyük katkı sağlar. Ø Taş kömürü, bakır, demir, civa, uranyum çıkarılır. Ø Kıyılarında hem haliç (Atlas okyanusu kıyılarında), hemde delta (Akdeniz kıyılarında) görülür.
PORTEKİZ Ø İber yarımadasında bulunur. Ø Kuzey ve doğusunda İspanya, batı ve güneyinde Atlas okyanusu bulunur. Ø Kuzey kıyılarında ılıman okyanusal, güney kıyılarında Akdeniz iklimi görülür. Ø Tarım, balıkçılık, küçükbaş hayvancılık önemlidir. Ø Turizm ülke ekonomisi için önemlidir.
ORTA AVRUPA (Almanya – Avusturya – İsviçre – Macaristan – Slovakya – Çek Cumhuriyeti)
ALMANYA Ø Kuzeyinde Danimarka, güneyinde İsviçre Avusturya, doğuda Çek cum. Polonya, batıda Hollanda, Belçika, Lüksemburg, Fransa bulunur. Ø Elbe, Tuna, Weser, Ren önemli akarsularıdır. Ø Ilıman, okyanusal ve karasal iklim özellikleri görülür. Ø Taş kömürü ve linyit önemli yer altı kaynaklarıdır. Ø Ormancılık önemlidir. Ø Dünyanın en büyük otomobil üreticilerindendir. Ø Dış ticarette Avrupa’da bir dünyada ikinci sıradadır. Ø Türkiye’nin dış ticaretinde ilk sırada yer alır. Ø İkinci Dünya Savaşından sonra ikiye bölünmüş ve 1990 yılında Demokratik Almanya, Federal Almanya’ya katılarak Birleşik Almanya ortaya çıkmıştır.
İSVİÇRE Ø Kuzeyinde Almanya, güneyinde İtalya, batısında Fransa, doğusunda Avusturya bulunur. Ø Jura ve Alp dağları bulunur. Ø Ren ve Rhone önemli akarsularıdır. Ø Karasal iklim hakimdir.(sert karasal) Ø Yer altı kaynakları azdır. Ø Tarımsal üretim ülke ihtiyacını karşılamaz. Ø Ekonomisinde turizm, bankacılık, ulaşım önemli yer tutar. Ø Saatleri dünyaca ünlüdür. Ø Mali ve siyasi istikrarı nedeniyle dünya para piyasasının önemli merkezlerindendir. Ø Gelişmiş kara-demir yolu ağına sahiptir. Ø Dağ turizmi-kayak merkezleri dünyaca ün yapmıştır. Ø Denizlere kıyısı olmadığı halde deniz ticareti gelişmiştir.
MACARİSTAN Ø Kuzeyde Slovakya, güneyde Yugoslavya-Hırvatistan, doğuda Ukrayna, batıda Slovenya-Avusturya bulunur. Ø Büyük bir bölümünü ovalar oluşturur.(büyük ova ve kuzey ova). Ø Tuna ve Tisa ırmakları bulunur. Ø Ülke genelinde karasal iklim görülür. Ø Ülkenin %70’i ekili-dikili arazi durumundadır.(buğday mısır tütün pirinç ) Ø Ulaşım gelişmiştir.Balkanları Batı Avrupa’ya bağlayan yollar bu ülkeden geçer. Ø Ülke ekonomisi tarım ve sanayiye dayanır. Ø Nüfus artış hızı düşüktür.
AVUSTURYA Ø Kuzeyinde Almanya Çek cum., güneyine İtalya Slovenya, doğusunda Slovakya Macaristan, batısında İsviçre bulunur. Ø Büyük bölümü Alp dağları ile kaplıdır. Ø Buzul şekilleri ve buzul gölleri fazladır. Ø Tuna, Mur, Drava ırmakları bulunur. Ø Karasal iklim özellikleri görülür. Ø Nüfus yoğunluğu fazla, nüfus artış hızı düşüktür. Ø Tarım ve hayvancılık gelişmiştir (modern yöntemlerle yapılır). Ø Turizm (kış turizmi) önemlidir.
ÇEK CUMHURİYETİ Ø Kuzeyinde Polonya, güneyinde Avusturya, doğusunda Slovakya, batısında Almanya bulunur. Ø Batıda Bohemya bölgesi platolardan, doğudaki Moravya bölgesi ovalardan oluşur. Ø Ülkede karasal iklim hakimdir. Ø Hayvancılık ve ormancılık ülke ekonomisinde önemli yer tutar. Ø Sanayi gelişmiştir.Yeraltı kaynakları bakımından fakirdir. Ø 1992 da Slovakya’dan ayrılmıştır.Eski adı Çekoslavakya’dır.
SLOVAKYA Ø Kuzeyinde Polonya, güneyinde Macaristan, oğusunda Ukrayna, batısında Çek Cumhuriyeti bulunur. Ø Büyük bir bölümü dağlıktır(Karpat Dağları). Ø Karasal iklim görülür(Yaz yağışları). Ø Tuna Ovası bulunur. Ø Ekonomi tarıma dayalıdır. Ø Hayvancılık ve ormancılık faaliyetleri gelişmiştir.
KUZEY AVRUPA (İsveç – Norveç – Finlandiya – Danimarka)
İSVEÇ Ø İskandinav yarımadasında bulunur. Ø Batısında ve kuzeyinde Norveç, kuzey doğusunda Finlandiya, doğusunda ve güneyinde Baltık Denizi bulunur. Ø İsveç-Norveç sınırı boyunca İskandinav dağları yer alır. Ø Skyer kıyı tipi yaygındır. Ø Zengin bir akarsu ağı vardır. Ø İrili ufaklı binlerce göl bulunur. Ø Güney kıyılarında iklim ılımandır.(gulfstream sıcak su akıntısı) diğer alanlarda karasal iklim hakimdir. Ø Nüfus artış hızı düşüktür.(nüfusu da azdır.) Ø Hayvancılık ve balıkçılık önemli gelir kaynaklarıdır. Ø Avrupa’nın en büyük demir cevheri üreticisidir. Ø Avrupa’nın ormancılık ve elektrik enerjisi üretiminde önde gelen ülkelerindendir. Ø Sanayisi çok gelişmiştir. NORVEÇ Ø Kuzeyinde Kuzey Buz Denizi, kuzey doğusunda Finlandiya, güneyinde Kuzey Denizi, doğusunda İsveç, batısında Atlas Okyanusu bulunur. Ø Büyük bir kısmı İskandinav Dağları ile kaplıdır. Ø Kıyılarında fiyord kıyı tipi görülür. Ø Atlas Okyanusu kıyılarında iklim ılımandır.(Gulfstream sıcak su akıntısı) Ø Dağlık alanlarda karasal iklim hâkimdir. Ø Nüfusu ve nüfus yoğunluğu az, nüfus artış hızı düşüktür. Ø Denizcilik ve balıkçılık ülkesi olarak tanımlanır. Ø Tarım gelişmemiştir. Ø Ormancılık çok gelişmiştir. Ø Balıkçılık ülke ekonomisinde önemli yer tutar. Ø Hidroelektrik potansiyeli fazladır.
NOT: Kişi başına düşen elektrik tüketiminde dünyada 1. sıradadır.
DANİMARKA Ø Kuzey Avrupa’da bir adalar devletidir. Ø Jutland yarımadası ve 500 kadar adadan oluşur. Ø Baltık denizi ve kuzey denizi arasında yer alır.
NOT: Grönland adası yönetim bakımından Danimarka’ya bağlıdır.
Ø En yüksek yeri 170 m dir. Ø Ilıman okyanusal iklim görülür.
NOT: Ülke düzlük olduğu için kış turizmine elverişli değildir
Ø Tarım modern yöntemlerle yapılır. Ø Balıkçılık ve hayvancılık gelişmiştir. Ø Dünya’nın önde gelen ticaret ülkelerindendir.
FİNLANDİYA Ø Kuzeyinde Norveç, kuzeybatısında İsveç, batı ve güneyinde Baltık Denizi, doğusunda Rusya bulunur. Ø Yaklaşık 1/3 ü Kuzey Kutup Dairesinde yer alır. Ø Ülkenin büyük bir bölümü ovalarla kaplıdır. Ø Ortalama yükseltisi 150 m dir. Ø Ülke göller ülkesi olarak bilinir.(188000 göl vardır ülke yüz ölçümünün %10 u) Ø Yer şekilleri oluşumunda buzul aşındırması önemli rol oynamıştır. Ø Ilıman bir iklime sahiptir.(gulfstream sıcak su akıntısı ve batı rüzgarları) Ø Nüfus ve nüfus artış hızı düşüktür. Ø Orman sanayisi çok gelişmiştir. Ø Kağıt ve orman sanayi ülke ekonomisinin en önemli sektörüdür.
BATI AVRUPA (Fransa – İngiltere – Belçika – Hollanda- Lükemburg)
FRANSA Ø Kuzeyinde Belçika, güneyinde Akdeniz, Doğusunda İsviçre-İtalya, kuzeydoğusunda Lüksemburg-Almanya, batısında Atlas Okyanusu, kuzey batışında Manş Denizi, güney batısında İspanya bulunur. Ø Büyük bir bölümü ovalar ve platolardan oluşur. Ø Alpler Juralar ve prene dağları en önemli dağlarıdır.
NOT: Avrupa’nın en yüksek tepesi Mont blanc bu ülkededir (Alp dağlarının zirvesi) ( 4807 m.)
Ø Garonne, Seine, Rhone, Loire önemli akarsularıdır. Ø Atlas okyanusu kıyılarında ılıman okyanusal iklim, doğusunda karasal iklim, güney doğusunda Akdeniz iklimi görülür. Ø Nüfus artış hızı düşüktür. Ø Avrupa’da tarımsal üretimi kendine yeten tek ülkedir. Ø Dünya buğday üretiminde 5. sıradadır. Ø Elektrik üretiminde, Nükleer enerji ön plandadır. Ø Sanayide dünyada 4. sıradadır. Ø Turizm çok gelişmiştir(Dünyada turist sayısı bakımından 3. sıradadır.).< |