Ülke Ülke       1     2     3     4 

Ülkeler neleriyle ünlü?
BAŞLICA ORTADOĞU ÜLKELERİ
 

 

AFGANİSTAN

Ø  Kuzeyinde Özbekistan, Tacikistan, Türkmenistan, güneyinde Pakistan, Doğusunda Çin, batısında İran.

Ø  Başkent Kabildir.

Ø  Ülke genelde dağlıktır.Üç bölüme ayrılır.

Ø  Kuzey Hindikuş, Bendi Türkistan Dağları ve Ceyhun Irmağı, Orta en dağlık yeridir.(hindikuş dağları).Güney kapalı havza, geneli çöl

Ø  Karasal iklim hakimdir.

Ø  Hayvancılık gelişmiştir.

Ø  Yer altı kaynakları bakımından zengindir.(Fakat teknoloji yetersizliği nedeniyle fazla işletilemez).

Ø  En önemli yer altı kaynağı doğalgazdır.

Ø  Halıcılık gelişmiştir.

 

LÜBNAN

Ø  Kuzeyinde ve doğusunda Suriye, güneyinde İsrail, batısında Akdeniz bulunur.

Ø  Başkenti Beyruttur.

Ø  Büyük bir bölümü dağlıktır.(ortasında Lübnan dağları, bekan vadisi, Asi ve Litani ırmakları, doğusunda Antilübnan dağları)

Ø  Kıyı kesiminde Akdeniz iklimi görülür.

Ø  1975’ten önce (iç savaş) ortadoğunun en önemli turizm ve ticaret merkezidir.

Ø  Turunçgil, buğday, tütün, mısır, üzüm üretilir.

Ø  Tavukçuluk önemli hayvancılık faaliyetidir.

Ø    Sanayi gelişmemiştir.

ÜRDÜN

Ø  Kuzeyinde Suriye, güneyinde Suudi Arabistan, doğusunda Irak, batısında Lübnan bulunur.

Ø  Başkenti Amman dır.

NOT:Ülkenin batısında bulunan Batı Şeria 1907’den beri İsrail işgali altındadır.

Ø  Batı Şeria ile ülkenin doğusu arasında Gor çukurluğu vardır.

Ø  Şeria ve Zerta ırmakları ve Lut gölü bulunur.

NOT:Lut gölü deniz seviyesinden yüzeyi395 m daha alçaktır.

Ø  Ülke geneline Akdeniz iklimi hakimdir.

Ø  Ekonomi tarım ve göçebe hayvancılığa dayanır.

Ø  En önemli yer altı kaynağı fosfattır.

Ø  Sanayi gelişmemiştir.

 

İSRAİL

Ø  Kuzeyinde Lübnan, güneyinde Mısır, doğusunda Suriye ve Ürdün, batısında Akdeniz bulunur.

Ø  Başkenti Tel-Aviv dir.

Ø  Gor çukurluğu, Taberiye gölü bulunur.

Ø  Genel olarak Akdeniz iklimi görülür.

Ø  Tarımsal üretim yüksek teknolojilerle yapılır.

Ø  Sanayi gelişmiştir.

Ø  Hammadde ithal eder, sanayi ürünleri ihrac eder.

Ø  Karayolu ağı çok gelişmiştir.

NOT:Türkiye ile ilişkileri 1993 yılından sonra gelişmeye başlamıştır.(Filistin Kurtuluş Örgütü ile barış antlaşması imzalandı.)

 

SUUDİ ARABİSTAN

Ø  Başkenti Riyad dır.

Ø  Arabistan yarımadasının büyük bir bölümünü kaplar.

Ø  Ortadoğu ülkelerinin yüzölçümü bakımından en büyük olanıdır.

Ø  Kuzeyinde Ürdün, Irak, Kuveyt, güneyinde Yemen, güney doğusunda B.A.E. Umman, doğusunda Basra körfezi, batısında Kızıldeniz bulunur.

Ø  Ülkenin büyük bir kısmı çöllerle kaplıdır.(Rubulhali-Nüfud)

Ø  Sürekli akarsuları yoktur.

Ø    Yeryüzünün en sıcak ve en kurak yerlerindendir.

Ø    En önemli tarım ürünü hurmadır.

Ø  Nüfus, Hicaz, Asir ve Basra körfezi kıyılarında yoğunlaşmıştır.

Ø  En önemli yer altı kaynağı petroldür.(dünyada ABD den sonra 2.-bor hariç)(dünya rezervlerinin %25 i)

 

KUVEYT

Ø  Kuzeyinde Irak, güneyinde Suudi Arabistan, doğusunda Basra körfezi bulunur.

Ø  Ülkenin büyük bir bölümü çöllerle kaplıdır.

Ø  Sıcak ve kurak iklim şartları hüküm sürer.

 

BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ

Ø  Eskiden korsanlar kıyısı olarak adlandırılırdı.

Ø  Yedi emirlikten oluşan bir federasyondur.

Ø  Doğusunda Umman, kuzeyinde Basra körfezi, kuzey batısında Katar, batı ve güneyinde Suudi Arabistan bulunur.

NOT:Emirlikleri: Abu-Dabi,Dubai, Şarjah, Fu-çayra, Amcan, Ümmül kayven, Resul Hayme’dir

Ø  Büyük bir kısmı düzlüktür.

Ø  Sıcak ve kurak bir iklim vardır.

Ø  Petrol sayesinde sanayileşme başlamıştır.

 

MISIR

Ø  Kuzeyinde Akdeniz, güneyinde Sudan, doğusunda İsrail ve Kızıldeniz, Batısında Libya.

Ø  Asya ve Afrika kıtalarının birleştiği noktadır.

Ø  Dünyanın en uzun akarsularından Nil nehri ülkeyi ikiye ayırır.

Ø  Batıda Libya çölü(alçak plato şeklinde), doğudaki ise çöller yüksek plato şeklindedir.

Ø  Ülke genelinde çöl iklimi hâkimdir. Nüfusun tamamına yakını Nil vadisi ve deltasında toplanmıştır.

Ø  Yılda üç ya da dört kez topraktan ürün alınır.

Ø  Pamukta alınan birim alanda verimde dünyada ilk sıralardadır.

Ø  Kümes hayvancılığı gelişmiştir.

Ø  En önemli yer altı kaynağı petroldür.

Ø  Nüfus artış hızı yüksektir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

BALKAN ÜLKELERİ

 

MAKEDONYA

Ø  Kuzeyinde Yugoslavya, güneyinde Yunanistan, doğusunda Bulgaristan, batısında Arnavutluk,

Ø  Genelde dağlıktır(Şar, pelister, oğrazdan dağ.)

Ø  En önemli akarsuyu Vardar ırmağı.

Ø  Karasal iklim görülür.

 

YUGOSLAVYA(SIRBİSTAN-KARADAĞ)

Ø  Kuzeyinde Macaristan, güneyinde Makedonya-Arnavutluk, doğusunda Bulgaristan-Romanya, batısında Bosna-Hersek.

Ø  Ülke geneli dağlıktır.(Koca Balkan Rodop ve Dinar dağ)

Ø  Tuna-Sava-Tisa ırmakları bulunur.

Ø  Karasal iklim özellikleri görülür.

Ø  Türkiye ile olan ilişkiler gelişmemiş

NOT: Yugoslavyanın dağılmasıyla (1991):

Slovenya

 Bosna-Hersek

 Sırbistan-Karadağ (Yugoslavya)

 Hırvatistan

 Makedonya ülkeleri ortaya çıkmıştır.

 

ORTA ASYA CUMHURİYETLERİ

 

ORTA ASYA CUMHURİYETLERİ' NİN BAZI FARKLI ÖZELLİKLERİ ŞUNLARDIR

ü   Yüzölçümü en büyük olan Kazakistan (2. 710. 000 km kare)

ü   Yüzölçümü en küçük olan Tacikistan (143 bin km kare)

ü   Yüzölçümü ikinci küçük olan Kırgızistan (199 bin km kare)

ü   Nüfusu en çok olan Özbekistan (22. 964. 000 )

ü   Nüfusu en az olan Kırgızistan ( 4. 405. 000 )

ü   Nüfus artış oranı en yüksek olan Özbekistan ( binde 28 )

ü   Nüfus artış oranı en düşük olan Kazakistan ( binde 9 )

ü   Kazakistan Türk nüfusunun en düşük olduğu ülkedir.

ü   Kişi başına düşen milli gelirin en yüksek olduğu ülke Türkmenistan'dır. (2120 $)

ü   Kişi başına düşen milli gelirin en az olduğu ülke Tacikistan' dır.

ü   Step alanlarının, meralık alanların toplam yüzölçüm içinde ülke yüzölçüm oranına göre en fazla olan ülke Kazakistan'dır.

ü   Çöllerin ülke yüzölçümüne göre en fazla olduğu ülke Türkmenistan'dır. ( % 80 )

ü   Ortalama yükseltisi en fazla olan ülke Kırgızistan 'dır.

ü   Dağlık alanların ülke yüzölçümüne göre en fazla alan kapladığı ülke Kırgızistan' dır. (Tyenşan ve Tanrı Dağları )

 

TÜRKMENİSTAN

Ø  Kuzey-Doğuda: Özbekistan

Güneyinde: Afganistan

Kuzeybatıda: Kazakistan

Batısında: Hazar denizi

Ø  En önemli akarsuyu Ceyhun' dur.

 

NOT:Hazar' a kıyısı olan 5 ülkeden biridir.

 (Rusya, Türkmenistan, İran, Kazakistan, Azerbaycan' dır)

 

Ø  Ülkenin büyük bölümü çöller ile kaplıdır (Karakum Çölü).

 

NOT: Sulama amacıyla yapılan Karakum kanalı dünyanın en büyük kanalıdır.

 

Ø  Karasal iklim ve çöl iklimi görülür.

Ø  Orta Asya Türk Cumhuriyetleri içerisinde nüfus yoğunluğu en düşük olan ülkedir.

Ø  Dünyanın en önemli pamuk üreticilerindendir.

Ø  Ülkede karakul koyunlarından dünyaca ünlü astragan kürkü elde edilir.

Ø  Petrol ve doğalgaz en önemli yeraltı kaynak­larıdır. Çıkartılan doğalgazın büyük bölümü ihraç edilmektedir.

 

ÖZBEKİSTAN

Ø Kuzey-Batıda: Kazakistan

    Güneyinde: Afganistan

    Güneydoğuda: Kırgızistan-Tacikistan

    Güneybatıda: Türkmenistan

Ø  Orta Asya Türk Cumhuriyetleri' nin hepsine sınırı olan tek ülke' dir.

Ø Toprakların büyük bölümü Seyhun(Sirderya) ve Ceyhun (Amuderya) ırmakları arasında yer alır.

 

 

Ø Taşkent, Buhara, Semerkant ovaları, Kızılkum Çölü, Fergana çöküntü havzası önemli düzlükleridir.

Ø Dünyanın 4. büyük gölü olan Aral Gölü yer alır.

Ø Ülkede karasal ve çöl iklimi etkilidir.

Ø Orta Asya Türk Cumhuriyetleri içinde en fazla nüfusa sahip ülkedir.

Ø Pamuk üretiminde dünyada ilk sıralarda yer alır.

Ø Türk Cumhuriyetleri içinde ipek üretiminde 1. sıradadır.

Ø Kömür, petrol, doğalgaz, altın önemli yeraltı kaynaklarıdır.

 

NOT: Dünyanın en saf altını bu ülkede üretilir.

 

 KIRGIZİSTAN

Ø Orta Asya Türk Cumhuriyetleri içerisinde yüzölçümü en küçük olandır.

Kuzeyde: Kazakistan

      Güney-doğuda: Çin

       Batıda: Özbekistan

Güneybatıda: Tacikistan

Ø Dağlık bir ülkedir. Bu dağlardan en önemlisi Tanrı dağlarıdır.

 

NOT:Dünyanın en büyük ikinci kaldera
gölü olan Issık gölüdür.

 

Ø Karasal iklim görülür.

Ø  Orta Asya'nın en büyük ipek kozası işleme tesisleri ile ipekli kumaş fabrikası buradadır.

Ø Önemli yeraltı kaynakları; kömür, petrol, doğalgaz, bakır, demir, kurşun, kalay ve altındır. Fakat işletemez.

 

 KAZAKİSTAN

Ø  Batı Türkistan'da en geniş topraklara sahip Türk Cumhuriyeti'dir.

Kuzeyde: Rusya

Güney: Kırgızistan-Özbekistan

Güneybatıda: Türkmenistan

Doğuda: Çin

Batıda: Hazar denizi  

Ø  Aral, Balkaş ve Tengiz ülkenin önemli gölleridir. En önemli akarsuları Seyhun ve İrtiş' tir.

Ø  Sert karasal iklim görülür.

Ø  Ülkede Kazakların nüfus artış oranı yüksektir.
Ø 
Kazakistan, Türk Cumhuriyetleri içerisinde şehirleşme oranı en yüksektir.

Ø  Türk Cumhuriyetleri içerisinde hayvan varlığı en zengin olan ülkedir. Meraların geniş yer tutmasından dolayı hayvancılıkta ülkede önem taşır. Karakul koyunları (Kürk yapımında hem yününden hem derisinden faydalanılır. ) yetiştirilir.

Ø  Ülke yeraltı kaynakları bakımından çok zen­gindir. Hemen hemen bütün madenler bulu­nur. Başlıcalar; Demir, kömür, doğalgaz, petrol, krom, bor, bakır, kurşun, alüminyum, fos­fat, tungsten, nikel ve kalaydır.

Ø  Rezerv bakımından Kazakistan;

Ø  Tungstende dünya 1. si,

      Krom ve manganezde dünya 2. si

      Bor minerallerinde dünya 3. sü,

       Molibden ve fosfatta dünya 4. sü

Ø  Kömür ve demir üretiminde dünyanın önde gelen ülkelerindendir.

Ø  Kazakistan Türk Cumhuriyetleri içerisinde sanayi bakımından en çok gelişen ülkedir.

Ø  Dünya'nın ikinci büyük uzay üssü BAYKONUR Kazakistan' da dır.

 

      TACİKİSTAN

Ø  Kuzeyinde: Kırgızistan

Güneyinde: Afganistan

Doğusunda: Çin

Batısında: Özbekistan

Ø  Ülkenin büyük bölümü 4000 m yüksekliğindeki Pamir Platosu ve Tanrı dağlarının uzantıları kaplamıştır.

Ø        Ülkenin tamamı deprem kuşağında yer alır.

Ø  Ülke genelinde karasal iklim hâkimdir.

Ø  Orta Asya ülkeleri arasında nüfus artış hızı en fazla olan ülkedir.

Ø  Kırsal kesimdeki nüfusun büyük bölümü göçebe hayvancılıkla geçinir.

Ø  Petrol, doğalgaz ve kömür önemli yeraltı kaynaklarıdır.